Bydgoska katalpa

Takiej wiekowej katalpy jak ta w Bydgoszczy jeszcze nigdzie nie widziałem, chociaż nie wykluczone że jest w Polsce więcej takich drzew. Ta bydgoska ma już z pewnością więcej niż sto lat i została posadzona przed I wojną światową w czasach gdy Bydgoszcz nazywano Brombergiem. Była już sporym drzewem gdy przystąpiono do budowy Pałacu Młodzieży i fakt, że nie została podczas budowy zniszczona świadczy o tym, iż już wtedy musiała zachwycać ludzi swoim wyglądem. To piękne i egzotyczne drzewo nazywane fachowo surmią pochodzi z Azji lub Ameryki północnej i charakteryzuje się bardzo dużymi liśćmi, które prawie przez całe lato zachowują jasnozielony kolor. Jej owoce zwisają z gałęzi jak pęki fasolek, a kwiaty są ładne jak storczyki ale utrzymują się krótko.

Podejrzewam, że mimo swoich walorów drzewo nie przetrwałoby budowy pałacu, gdyby prowadził ją jakiś komunistyczny kombinat. Jak znam życie to w miejscu drzewa zostałyby zaprojektowane fundamenty albo jakieś przyłącze. Tak się jednak stało, że przy budowie pałacu zaangażowanych było więcej czynników społecznych niż państwowych. Składki i czyny społeczne obejmowały fazę projektowania i początkową budowę budynku, dlatego zapewne znalazł się mały kącik dla drzewa i możemy je dzisiaj podziwiać. Teraz działa już Wydział Ochrony Środowiska, więc może katalpie uda się przetrwać nawet obecny remont pałacu.

Trzy znacznie młodsze katalpy rosną w parku, który mijam codziennie zmierzając do pracy. Na początku sierpnia na jednej z nich zauważyłem niebieskawy kwiat, który postanowiłem sfotografować. Niestety nie znalazłem go już następnego dnia, gdy zabrałem ze sobą aparat. Widocznie zerwał go jakiś bydgoski „miłośnik” przyrody.

Powrót aniołów

Od kilku lat codziennie chodzę tamtędy do pracy, anioły zawsze były na murze oddzielającym nieruchomość przylegającą do Bydgoskiej Akademii Muzycznej od ulicy 20 stycznia 1920 roku. Anioły z trąbkami, bo jest to sam środek bydgoskiej dzielnicy muzycznej. Naprzeciw muru jest park z licznymi akcentami muzycznymi, a w pobliżu Filharmonia i zespół szkół muzycznych. Ostatnio jednak anioły zaczęły się łuszczyć i odpadać wraz z tynkiem, a w tym roku zniknęły ostatecznie, bo mur doczekał się renowacji.

W ubiegłym tygodniu anioły znów się pojawiły tym razem nawiązując do muzyki łączącą je pięciolinią.

Pięć Stawów Bydgoskich

Historia Doliny Pięciu Stawów w Bydgoszczy jest długa i interesująca. To właśnie z nich wodę czerpał wodociąg bydgoski zbudowany w XVI wieku przez rurmistrza Walentego z Bochni. Dzięki temu, że najniższy ze stawów usytuowany jest  znacznie wyżej niż ówczesna Bydgoszcz woda mogła spływać do miasta rurami z wydrążonych pni dębowych.

Aleja jarząbów w Bydgoszczy

Rosną po obydwu stronach ulicy Szymanowskiego i każdy z nich ma około110 lat. Ich wiek można dość dokładnie określić, ponieważ pierwszy obiektem który powstał w tym miejscu był Instytut Hodowli Roślin. Utworzono go w  pierwszej dekadzie XX wieku i właśnie wzdłuż granicy instytutu posadzono aleję złożoną z kilkudziesięciu jarząbów szwedzkich.

Jakieś trzydzieści lat później jako nieduże drzewka  te zasadzone przez Niemców jarząby były niemymi świadkami budowania przez Polaków bazyliki, które trwało właściwie przez cały okres międzywojenny.

,

Kilka lat temu przy drugim końcu alei jarząbów przeciwnym do tego, przy którym stoją budynki Instytutu powstała nowoczesna Biblioteka Uniwersytecka.

To jakby trochę symboliczne, bo niemieckie władze Bydgoszczy przez kilkadziesiąt lat na przełomie XIX i XX wieku zabiegały w Berlinie o pozwolenie na utworzenie w mieście uniwersytetu i sadząc tą aleję na granicy Instytutu, który pozwolono im utworzyć zamiast niego, być może ciągle sądziły, że uniwersytet w Bydgoszczy powstanie. Nie wiedzieli jednak Niemcy, że będzie to za sto lat i że będzie on polski.

Bydgoska aleja platanowa

Ulica Markwarta to największe skupisko tych pięknych drzew w naszym mieście,  jest ich tam kilkadziesiąt niektóre wielkie i wyniosłe, a wszystkie mają pewnie po 150 lat. Być może było ich znacznie więcej niż dzisiaj ale nikt ich nigdy nie policzył i nie wpisał na listę pomników przyrody, nie są więc prawem chronione, chociaż ostatnio ta ochrona dla drzew jest. coraz słabsza.

Niewiele miast może się taką aleją pochwalić, podobną widziałem tylko na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie.

Bydgoska Dolina Śmierci

Jest w Bydgoszczy pewna szczególna  dolinka, ot leśny parów między dwoma wzgórzami. Kiedyś położona była w pewnym oddaleniu od miasta, teraz bloki mieszkalne podpełzły  pod same wzgórza.

W 1939 roku ta miła, zaciszna dolinka stała jednym z miejsc kaźni bydgoskiej inteligencji. Po wejściu do miasta uznawanego za czysto niemieckie, hitlerowcy wyłapali wszystkich polskich nauczycieli, urzędników, dziennikarzy kupców, księży i innych polskich działaczy, dzięki którym Bydgoszcz w okresie międzywojennym stawała się polska a potem zabijali ich w takich miejscach jak Dolina Śmierci.

„Winnych” polskości wskazywała mieszkająca w Bydgoszczy mniejszość niemiecka, która była dobrze zorientowana kto jest kim i jakie ma przekonania.

Obecnie dolina spełnia także rolę drogi krzyżowej. Odbywają się tam procesje i uroczystości religijne. Stacje drogi krzyżowej zaznaczone są krzyżami z nierdzewnej stali, a na szczycie wzgórza nazwanego Bydgoską Golgotą XX wieku stoi od niedawna oryginalny pomnik.

Zanim urządzono drogę krzyżową na wzgórzu stał monument z tabliczkami upamiętniającymi nazwiska zgładzonych Bydgoszczan. Początkowo tabliczki były metalowe jednak nie oparły się zbieraczom złomu, więc zastąpiono je plastikowymi.